Graafschadepreventie in RAW-bestekken

Het voorkomen van schade aan kabels en leidingen tijdens (graaf)werkzaamheden is cruciaal. Opdrachtgevers en grondroerders worden in de WIBON en CROW 500 richtlijn gedeeltelijk verantwoordelijk gehouden voor zorgvuldigheid in de graafketen. In de verantwoordelijkheidsverdeling spelen bouwcontracten, zoals bestekken, een belangrijke rol. We onderzoeken in hoeverre de RAW-besteksystematiek het zorgvuldig graafproces daadwerkelijk faciliteert en welke verbeteringen mogelijk zijn.

Aanleiding

De onlangs vastgestelde beleidsregel ‘zorgvuldig opdrachtgeverschap’ in artikel 2 lid 1 van de WIBON, verplicht opdrachtgevers tot een goede invulling van het zorgvuldig graafproces. De beleidsregel biedt houvast aan de toezichthouder om handelingen van opdrachtgevers te toetsen aan het zorgvuldig graafproces, zoals beschreven in de CROW 500.

De standaard besteksystematiek (RAW) in de grond- weg- en waterbouw en de bijbehorende Uniforme Administratieve Voorwaarden (UAV), spelen een belangrijke rol in het waarborgen van een zorgvuldig graafproces. In bouwcontracten wordt het als volgt contractueel geborgd: verantwoordelijkheden tussen opdrachtgever en aannemer worden vastgelegd; informatie uit de voorafgaande fasen wordt overgedragen; en maatregelen worden vertaald naar bestekposten, waarmee het verwachte werk wordt gespecificeerd.

Doelstelling

Vanwege de toegenomen aandacht voor opdrachtgevers bij graafschadepreventie, is het wenselijk om een analyse uit te voeren naar de RAW-besteksystematiek en de UAV. Hiermee onderzoeken we in hoeverre de bepalingen uit de RAW-besteksystematiek en de UAV de verantwoordelijkheden duiden, het zorgvuldig graafproces faciliteren en hoe het eventueel beter en helderder kan. 

In dit project onderzoeken we de vraag:

Voldoen de huidige kaders en standaarden voor bouwcontracten (RAW en UAV) aan de eisen van het zorgvuldig graafproces, zoals beoogd in de WIBON en CROW 500?

Met dit onderzoek willen we:

  • De bestaande contractbepalingen in RAW en UAV analyseren;

  • In kaart brengen hoe deze bepalingen zich verhouden tot de verantwoordelijkheden zoals vastgelegd in de WIBON en CROW 500;

  • Waar nodig verbeterpunten en concrete suggesties formuleren.

Het gewenste eindresultaat bestaat uit een analyse van de bestaande systematiek en concrete verbetervoorstellen, met:

  • Een overzicht van relevante bestekposten (denk hierbij aan uitvoeren van onderzoek, het treffen van beschermende maatregelen, het zorgvuldig uitvoeren van graafwerkzaamheden) en bepalingen in RAW en UAV;

  • Een analyse van de mate van ondersteuning van deze bestekposten voor het waarborgen van zorgvuldig graven;

  • Een inventarisatie van knelpunten, hiaten en interpretatieruimte;

  • Een aanzet voor herformulering of aanvulling van bepalingen, indien nodig.

Project voortgang

Deliverables

Rapportage

Verwacht: Q4 2025

Status:

Niet op schema

Visueel document

Verwacht: Q4 2025

Status:

Niet op schema

Activiteiten (Q3/Q4 2025)

  • Interviews met sleutelstakeholders

    De eerste oriënterende interviews met sleutelstakeholders, zoals grondroerders en opdrachtgevers, hebben plaatsgevonden.

  • Presentatie aan het Kabel en Leiding Overleg (KLO)

    Tijdens één van de kwartaalbijeenkomsten van het Kabel en Leiding Overleg (KLO) is het project gepresenteerd. Ook is er een peiling gedaan onder de deelnemers en zijn betrokkenen gevraagd om geïnterviewd te worden.

  • Uitleg en overdracht aan eerstejaarsstudenten Pipeliner/Habeo+

    Het project is uitgelegd en overgedragen aan studenten van Pipeliner/Habeo+. Vier studenten hebben het project toegewezen gekregen om uit te voeren als Algemene Casus. Daarna hebben verdiepingsoverleggen plaatsgevonden om de materie toe te lichten.

Vooruitblik

De expertgroep (met o.a. stakeholders uit de graafketen, toezichthouder, beheerder van de besteksystematiek) is grotendeels samengesteld. Er is een lijst opgesteld met 6-10 personen die in Q1 2026 door de studenten worden geïnterviewd. Hieruit verzamelen de studenten bevindingen en werken deze uit in een rapportage. Na oplevering en presentatie van de studenten zal het door de expertgroep worden gereviewd. De projectleider/begeleider zal het definitief maken en opleveren in Q3 2026.

Deelnemers

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Manon Bouwer, rol: Begeleider/Facilitator
Marjolein van der Ploeg, rol: Programmaleider
Rudi Zoet, rol: Coordinator
Rudi Zoet, rol: Projectleider

Pipeliner -

Locatie: Rotterdam, Brielselaan 175
Mimoun Saoudi, rol: Deelprojectleider
Thomas Kamphuis, rol: Deelprojectleider
Robin Ide, rol: Deelprojectleider
Max Hoffman, rol: Deelprojectleider