Naar kennisbank
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Optimalisering ontwerp, realisatie en beheer integrale leidingentunnels

Algemene informatie

Auteur De Bijl et al.
Uitgever COB
Uitgavedatum januari 2008
Gepubliceerd 1 mei 2016

Toepassingen

Ondergrondse inrichting

Samenvatting

De kabel en leiding infrastructuur in Nederland wordt traditioneel in de grond onder de straten gelegd. Vernieuwingen op het gebied van ontwikkeling bedrijventerreinen en stadsontwikkeling (stedelijke verdichting, kwaliteit van openbare ruimte) en nutsvoorzieningen (liberalisering, gescheiden rioolsystemen, warmte/koude opslag, afvalinzameling, stadsverwarming, districtskoeling, etc.) maken de vraag actueel of dit niet anders kan. Bijvoorbeeld door kabels en leidingen te bundelen in een Integrale Leidingentunnel (ILT). Daarmee is ook de behoefte aan kennis over bundeling toegenomen. Dit rapport bevat de leidraad voor optimalisatie...

De kabel en leiding infrastructuur in Nederland wordt traditioneel in de grond onder de straten gelegd. Vernieuwingen op het gebied van ontwikkeling bedrijventerreinen en stadsontwikkeling (stedelijke verdichting, kwaliteit van openbare ruimte) en nutsvoorzieningen (liberalisering, gescheiden rioolsystemen, warmte/koude opslag, afvalinzameling, stadsverwarming, districtskoeling, etc.) maken de vraag actueel of dit niet anders kan. Bijvoorbeeld door kabels en leidingen te bundelen in een Integrale Leidingentunnel (ILT). Daarmee is ook de behoefte aan kennis over bundeling toegenomen.

Dit rapport bevat de leidraad voor optimalisatie van ontwerp, aanleg en beheer van wel of niet mantoegankelijke integrale kabelen leidingentunnels (ILT’s). De leidraad is opgesteld door de werkgroep O16 van het COB. Bij een onderzoek naar ILT’s is het onvermijdelijk dat de procesaspecten aan de orde komen. In dit geval is echter de nadruk gelegd op de techniek.

Het rapport sluit af met hoofdstukken waarin aanbevelingen worden gedaan voor optimalisaties bij ontwerp, aanleg en beheer van een ILT. In de bijlagen is een begrippenkader opgenomen. Met de rapportage wordt een belangrijke stap gezet om het bouwen en beheren van Integrale Leidingentunnels te bevorderen. Voor het eerst in Nederland zijn op een gestructureerde wijze de ervaringen met ontwerp, aanleg en beheer van bundeling van kabels en leidingen inzichtelijk gemaakt en geanalyseerd.

Bekijk document

Om dit document te bekijken, moet u eerst verifiëren dat u geen robot bent.

Gerelateerde documenten

Winst door afstemming
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Winst door afstemming

Auteurs:
Kennisarena
Uitgever: COB
Uitgave: 2025 | Geüpload op: 13 november 2025

Onepager met de voordelen van integrale planafstemming, n.a.v. interviews met diverse ervaringsdeskundigen.

Bekijk document
Consensus in kosten en baten
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Consensus in kosten en baten

Auteurs:
Dafra van Engelen (APPM)
Uitgever: Het Nederlands kenniscentrum voor ondergronds bouwen en ondergronds ruimtegebruik (COB)
Uitgave: 07 september 2021 | Geüpload op: 7 september 2021

Plan van aanpak voor eerlijke financiële inrichting van kabels-en leidingenprojecten.

Bekijk document
Vooronderzoek emissieloos bouwen
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Vooronderzoek emissieloos bouwen

Auteurs:
Joost Claassen
Uitgever: COB
Uitgave: 26 januari 2026 | Geüpload op: 27 januari 2026

Emissieloos bouwen is een goede stap richting een duurzamere kabels-en-leidingensector en wordt onvermijdelijk door veranderende wet- en regelgeving. Dit vooronderzoek verkent de rol van de Kennisarena in deze transitie.

Bekijk document
PNG
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Onderzoeksverslag Gedrag van grondroerders, Cas Hendriks Boers

Auteurs:
Cas Hendriks Boers
Uitgever: RDI, Universiteit van Amsterdam
Uitgave: 7 november 2025 | Geüpload op: 7 november 2025

In het onderzoek ‘Gedrag van grondroerders’ analyseerde Cas Hendriks Boers verantwoordelijkheidsgevoel en schadepreventie in de graafketen. Hij concludeert dat graafschade ontstaat door een samenspel van externe factoren, die invloed hebben op het menselijk gedrag.

Bekijk document
Samen Digitaal
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Samen Digitaal

Auteurs:
Rudi Zoet
Uitgever: COB
Uitgave: 7 april 2025 | Geüpload op: 7 april 2025

Het project Samen Digitaal is een samenwerking tussen Grenzeloos Datalandschap, Mijn Aansluiting en het Centrum Ondergronds Bouwen om de uitwisseling van plandata tussen publieke grondeigenaren en netbeheerders te vergemakkelijken en verbeteren.

Bekijk document
Vooronderzoek naar bundelingstechnieken in beleid
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Vooronderzoek naar bundelingstechnieken in beleid

Auteurs:
Joost Claassen
Uitgever: COB
Uitgave: 23 december 2024 | Geüpload op: 16 januari 2025

Dit vooronderzoek licht toe welke voorwaarden belangrijk zijn om het bundelen van kabels en leidingen te stimuleren en op welke manier het COB hier een bijdrage aan kan leveren.

Bekijk document