Leertraject Digitale tweeling

Digitale tweelingen bieden kansen voor datagedreven instandhouding, maar beheerorganisaties hebben behoefte aan een gedeeld en toepasbaar begrip van wat deze technologie omvat. In dit project werkt het COB aan een uniforme definitie en een functioneel kader dat richting geeft aan de inrichting van informatie, processen en middelen. Dit vormt het vertrekpunt voor verdere ontwikkeling binnen TP3, waarin de ontwikkeling wordt verbonden met de concrete informatiebehoefte van de tunnelbeheerder.

Aanleiding

De digitale tweeling blijft een onderwerp waarin ‘gelovers’ in de waarde van technologie en de ‘behouders’ vanuit de beheerorganisaties elkaar moeten leren vinden en begrijpen. Hoe taai het ook is, alle tunnelbeheerorganisaties zeggen toe te willen werken naar datagedreven instandhouding, maar hoe we daar gezamenlijk volwassen in worden, dat is de vraag.

Doelstelling

Allereerst is er een helder gedeeld begrip nodig van de digitale tweeling, afgestemd op de behoeften van de tunnelbeheerder. De voornaamste dilemma’s om op te lossen in de verkenning naar de vormgeving van een gezamenlijke leer- en ontwikkelopgave zijn:

  • Wat is de definitie van een digitale tweeling voor de tunnelbeheerder? Er zijn veel verschillende definities waardoor men denkt elkaar te begrijpen als men spreekt over een digitale tweeling, maar dit vaak niet het geval is. Dit resulteert vaak in onbegrip en verlies van tijd en geld.
  • Op worden plannen gemaakt om digitale middelen prominenter in te zetten om het beheer van infrastructurele assets te optimaliseren. Het COB heeft opgemerkt dat de beheerders een eigen interpretatie hebben over de invulling hiervan, een gedeeld beeld helpt bij het succesvol implementeren van dit beleid.
  • Hoe kunnen de behoeften van de tunnelbeheerder concreet worden vertaald naar een marktvraag? Het inschatten van de meerwaarde van digitale middelen, met name de kosten en baten, vereist helderheid bij het formuleren van marktvragen en het begrijpen van financiële consequenties.
  • De technologische mogelijkheden zijn niet altijd duidelijk bij beheerders, ondanks de overvloed aan mogelijkheden in de markt (technologie push).

Project voortgang

Deliverables

Functies en definities digitale tweeling

Verwacht: Q4 2025

Status:

Gereed

Activiteiten (Q3/Q4 2025)

  • Kennissessie Digitalisering

    Bij de Kennissessie Digitalisering keken we vooruit naar TP3, waar het Leertraject Digitale Tweeling opgaat in de Ontwikkellijn Instandhouding. We spraken over digitale tweeling, technologische stappen én de rol van informatie voor tunnelbeheerders.

Vooruitblik

Het leertraject Digitale Tunneltweeling gaat in TP3 verder binnen de Ontwikkellijn Instandhouding. De focus ligt op het scherp vaststellen van de informatiebehoefte van de tunnelbeheerder, het benutten van technologische ontwikkelingen om deze informatie te verkrijgen, het maken van realistische kosten-batenafwegingen en het stimuleren van een uniforme toepassing van digitale middelen in de sector.

Resultaten

In november 2025 is er een vernieuwde versie opgesteld van het ‘Leertraject Digitale tweeling’. Het rapport bevat ook een stappenplan voor de implementatie van een digitale tweeling als een iteratief proces. Onderdeel hiervan is het ontwerpen van een flexibele en modulaire structuur, waarin functionaliteiten los van elkaar kunnen worden ontwikkeld.
>> Naar rapport op de kennisbank

Terugblik bijeenkomsten

19-09-2024 - Middag over digitalisering

Er zijn diverse gesprekken geweest met tunnelbeheerders en ‘makers’ van digitale middelen. Tijdens de middag over digitalisering op 19 september 2024 is ook nader ingegaan op het thema digitale tweeling voor de tunnelbeheerder.

2023 - Diverse inputsessies

Eerder, in 2023, zijn er twee sessies gehouden: een gericht op het plan van aanpak voor het uitvragen van een ‘digitale tweeling’ voor de beheerfase (met RWS-WNZ) en een andere sessie die de informatiebehoeften van tunnelbeheerders voor railtunnels onder de loep nam (met ProRail). Input uit deze sessies is in 2023 deels verwerkt in het groeiboek Digitalisering, groeiboek Assetmanagement en het eindrapport van Informatiebehoeften voor de tunnelbeheerder.

2022 - Workshops Van dromen naar doen

Nog eerder, in 2022, heeft het COB ‘Van dromen naar doen’-dagen georganiseerd, workshops waarbij verschillende tunnelbeheerders (waaronder vertegenwoordigers van ProRail, RWS-WNZ, de gemeente Amsterdam en de provincie Zuid-Holland) aanwezig waren. Dit resulteerde in een overzicht van een top-5 van behoeften van tunnelbeheerders met betrekking tot digitale middelen.

Deelnemers

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Karin de Haas, rol: Programmaleider
Caro Rietman, rol: Begeleider/Facilitator
Bram ten Klei, rol: Projectleider
Bram ten Klei, rol: Coordinator

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid -

Locatie: Rhoon, Groene Kruisweg 401
Annelieke van Nuland-van Heuven, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Rhoon, Groene Kruisweg 401
Thanh Quach, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Rhoon, Groene Kruisweg 401
Maarten Reinking, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid - Rijkswaterstaat GPO

Locatie: Rhoon, Groene Kruisweg 401
Andreas Burki, rol: Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid - Rijkswaterstaat West Nederland Zuid

Locatie: Rhoon, Groene Kruisweg 401
Soer van Herk, rol: Deelnemer bijeenkomst

Soltegro B.V. -

Locatie: Capelle Aan Den Ijssel, Rivium Quadrant 159
Sjors Both, rol: Lid

VisserConsultancy -

Locatie: Deventer, Paul Schoemakerstraat 27
Maarten Visser, rol: Lid kernteam