Tunneltechnische installaties (TTI) kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de reductie van de milieuimpact van tunnels. In 2024 is er onderzoek gedaan naar manieren om de milieueffecten van TTI in kaart te brengen, bijvoorbeeld met behulp van de milieukostenindicator (MKI). Voor 2025 stond in de planning om dit onderzoek nader uit te werken.

Aanleiding

Rijkswaterstaat, ProRail en andere tunnelbeheerders streven naar een toekomstbestendige infrastructuur die klimaatneutraal en circulair is. Dit vraagt om het verminderen van de milieu-impact bij het ontwerpen, realiseren, beheren en onderhouden van tunnels. Binnen de tunnelsector groeit de behoefte aan inzicht in de milieueffecten van tunneltechnische installaties (TTI), zoals brandblus-, ventilatie- en pompinstallaties. De Milieukostenindicator (MKI), gebaseerd op levenscyclusanalyse (LCA), biedt hiervoor een objectieve maatstaf die de milieubelasting van producten vertaalt naar één financiële waarde. 

 

Doelstelling

Het oorspronkelijke doel van het project Inzet MKI-advies 2025 is het opstellen van één of meerdere generieke LCA’s voor TTI, met als doel deze op te nemen in de Nationale Milieudatabase (NMD) als categorie 2- of 3-data. Dit zou bijdragen aan het vergroten van inzicht in de milieueffecten van deze installaties en het ondersteunen van duurzame keuzes binnen de infrastructuursector. Daarnaast beoogde het project om kennis en ervaring op te doen over het proces van het opstellen van LCA’s voor TTI, inclusief samenwerking met stakeholders, dataverzameling en afstemming met de NMD. Deze inzichten vormen een belangrijke basis voor het verbeteren van toekomstige trajecten en het verder professionaliseren van milieuprestatiebepaling binnen de tunnelsector. 

 

 

Project voortgang

Deliverables

Top 5 milieu-impactmakers van levenscyclusanalyse 3 naar 2, opstellen regels productcategorieën

Verwacht: Q4 2025

Status:

Niet op schema

Activiteiten (Q3/Q4 2025)

  • Derde plenaire sessie

    Tevens de derde plenaire sessie op 26 augustus 2025 is gewijd aan het invullen van de werkbladen over de gekozen TTI, aangevuld met de bijbehorende technische informatie.

  • Tweede plenaire sessie

    De tweede plenaire sessie vond plaats op 8 juli 2025 en is besteed aan het gezamenlijk invullen van de werkbladen over de twee gekozen TTI: de brandblusinstallatie en de middenpompinstallatie, inclusief de bijbehorende leveranciers.

  • Plenaire sessie

    Tijdens de eerste plenaire sessie op 7 juli 2025 is samen met het team de scope bepaald.

Vooruitblik

Het project is dit jaar niet verlopen zoals gepland en gehoopt. Er is besloten dat er geen vervolg komt voor dit project.

Resultaten

Inzet MKI-advies in 2025

De redenen waarom het project dit jaar niet is verlopen zoals gepland en de geleerde lessen en aanbevelingen zijn samengevat in een verslag genaamd ‘Inzet MKI-advies 2025 – Een leertraject richting opname in de NMD’. Dit document is op aanvraag in te zien door te mailen naar Karin Clement via info@cob.nl

Toepasbaarheid MKI op TTI in 2024

Er was behoefte en noodzaak om de milieu-impact inzichtelijk te maken, waarvoor in 2024 een projectgroep is opgezet onder leiding van projectleider Irene Dekker. De inventarisatie begon bij de top-5 van tunnelinstallaties met de grootste milieu-impact. Er is gekeken naar welke installaties in grote getalen aanwezig zijn in tunnels en die naar verwachting een aanzienlijke milieu-impact hebben. Dit is bepaald op basis van de componenten waaruit een installatie bestaat. Nadat de top-5 van ‘impactmakers’ in beeld zijn gebracht, zijn de maatregelen in de catalogus gekoppeld aan de installaties. De uitgevoerde stappen met bijbehorende resultaten en ervaring geven inzicht in de toepasbaarheid van de MKI bij tunnelinstallaties. De uitkomsten van dit onderzoek vastgelegd in het rapport Toepasbaarheid MKI op TTI. De data en onderbouwing van het rapport zijn opgenomen in de bijhorende excelbestand genaamd de Rekentool: MKI-berekening en zwaartepuntanalyse. Zowel het rapport als de rekentool zijn te downloaden vanaf de kennisbank.
>> Download hier het rapport
>>> Download hier de rekentool

Ook zijn alle resultaten van dit onderzoek opgenomen in het groeiboek Circulaire tunnelinstallaties  

Deelnemers

COB -

Locatie: Delft, Van der Burghweg 2
Gioffry Maduro, rol: Coordinator
Karin Clement, rol: Begeleider/Facilitator
Karin de Haas, rol: Programmaleider
Barbara van den Berg, rol: Redacteur

Croonwolter&dros B.V. -

Locatie: Rotterdam, Marten Meesweg 25
Olle de Geest, rol: Lid

Don Bureau B.V. -

Locatie: Bergen Op Zoom, Prins Bernhardlaan 64
Rik Savelkouls, rol: Lid
Jorg Hogerheijde, rol: Secretaris
Monique Dorresteijn, rol: Lid

flux.partners B.V. -

Locatie: Diemen, Diemerhof 42
Jorg Peters, rol: Lid

Haskoning Nederland B.V. -

Locatie: Amersfoort, Laan 1914 nr. 35
Nine Engering, rol: Projectleider

Rijkswaterstaat GPO -

Locatie: Utrecht, Griffioenlaan 2
Ivana Mandic, rol: Lid