Naar kennisbank
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Inventarisatie oprupsen mootvoegen

Algemene informatie

Auteur Joel van Stee et al.
Uitgever COB
Uitgavedatum 24 januari 2025
Gepubliceerd 24 januari 2025

Toepassingen

Tunnels

Samenvatting

Door een combinatie van factoren kunnen de mootvoegen van een tunnel geleidelijk aan verbreden en de tunnelmoten zich cumulatief gaan verplaatsen. Dit rupseffect heeft op lange termijn negatieve gevolgen voor de structurele integriteit en waterdichtheid van de voeg. Het COB-netwerk heeft onderzoek gedaan naar de oorzaken en omvang van dit probleem, en doet een voorstel voor vervolgonderzoek. Het fenomeen ‘oprupsen’ verwijst naar de progressieve verbreding van mootvoegen in zink- en cut-and-covertunnels. Deze voegen worden beïnvloed door externe factoren zoals temperatuurwisselingen,...

Door een combinatie van factoren kunnen de mootvoegen van een tunnel geleidelijk aan verbreden en de tunnelmoten zich cumulatief gaan verplaatsen. Dit rupseffect heeft op lange termijn negatieve gevolgen voor de structurele integriteit en waterdichtheid van de voeg. Het COB-netwerk heeft onderzoek gedaan naar de oorzaken en omvang van dit probleem, en doet een voorstel voor vervolgonderzoek.

Het fenomeen ‘oprupsen’ verwijst naar de progressieve verbreding van mootvoegen in zink- en cut-and-covertunnels. Deze voegen worden beïnvloed door externe factoren zoals temperatuurwisselingen, waterdruk en verkeersbelasting. Bij het openen van de voegen dringen zand en vuil binnen, die het sluiten belemmeren en leiden tot blijvende vervormingen. Dit proces tast de waterdichtheid en structurele integriteit van tunnels aan.

In dit COB-onderzoek is een literatuurstudie gecombineerd met een praktijkinventarisatie onder tunnelbeheerders om het rupseffect nader in kaart te brengen. Uit het onderzoek blijkt dat het om een complex proces gaat dat niet alleen leidt tot directe schade aan voegprofielen, maar ook indirecte effecten heeft, waaronder schade aan funderingen, omliggende infrastructuur en verhoogde onderhoudskosten.

Om de risico’s te beperken, is vervolgonderzoek nodig. Het achterhalen van de oorzaak van het oprupsen wordt het meest belangrijk geacht. Voorlopig wordt aangenomen dat het binnendringen van grond of andere voegvervuiling in de voeg een mogelijke oorzaak is, maar dit is nog niet vastgesteld. Verder wordt vervolgonderzoek geadviseerd naar de invloeden van tunnelleeftijd, funderingstype en mootvoegontwerp, en de effectiviteit van verschillende onderhoudsstrategieën.

Bekijk document

Om dit document te bekijken, moet u eerst verifiëren dat u geen robot bent.

Gerelateerde documenten

Risico zandverdichting in (zink)voegen
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Risico zandverdichting in (zink)voegen

Auteurs:
COB
Uitgever: COB
Uitgave: 28 oktober 2024 | Geüpload op: 29 oktober 2024

Een analyse en aanpak van het effect van zandverdichting op ginaprofiel door cyclische temperatuurbelasting, in de volksmond ook wel het 'zandpompeffect' genoemd.

Bekijk document
Overzicht zinkvoegonderzoeken
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Overzicht zinkvoegonderzoeken

Auteurs:
Kloosterman et al.
Uitgever: COB
Uitgave: 21 mei 2020 | Geüpload op: 21 mei 2020

Ingegeven door het ontbreken van bewezen oplossingsmogelijkheden voor lekkende zinkvoegen in tunnels, is de behoefte ontstaan aan een beter inzicht in de (mogelijke) faalmechanismen. Na een eerste inventariserende studie in 2013-2014 is er in zes zinktunnels praktijkonderzoek verricht. Dit rapport geeft een overzicht van de resultaten. Daarnaast worden enkele nieuwe inzichten gedeeld die de praktijkstudies hebben opgeleverd.

Bekijk document
Inventarisatie zinktunnels in relatie tot voegproblematiek metrotunnel Rotterdam
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Inventarisatie zinktunnels in relatie tot voegproblematiek metrotunnel Rotterdam

Auteurs:
E. Taffijn
Uitgever: RET
Uitgave: 31 januari 2016 | Geüpload op: 6 mei 2020

Naar aanleiding van het constateren van het 'zandpompeffect' in een metrotunnel in Rotterdam, heeft de RET inventariserend onderzoek uitgevoerd naar het optreden van dit schademechanisme in andere tunnels.

Bekijk document
T330 – Instandhouding zinkvoegen
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

T330 – Instandhouding zinkvoegen

Auteurs:
Berkhout et al.
Uitgever: COB
Uitgave: 2014 | Geüpload op: 1 mei 2016

Dit rapport geeft advies over de te nemen stappen bij onderhoud en -renovatie van zinktunnels om de kans op lekkage in voegconstructies te kunnen inschatten en de gevolgen te beheersen.

Bekijk document
Leertraject digitale tunneltweeling 2
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Leertraject digitale tunneltweeling 2

Auteurs:
Bram ten Klei en Maarten Visser
Uitgever: COB
Uitgave: 31 oktober 1562769 | Geüpload op: 13 november 2025

Dit rapport bevat de voorlopige conclusies van een onderzoek naar het toepassen van digitale middelen in de beheerfase van een tunnel. Ook biedt het een praktische aanpak om tunnelbeheerders te ondersteunen in hun transitie naar datagedreven assetmanagement.

Bekijk document
Leertraject digitale tunneltweeling
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Leertraject digitale tunneltweeling

Auteurs:
Bram ten Klei en Maarten Visser
Uitgever: COB
Uitgave: 15 januari 2025 | Geüpload op: 15 januari 2025

Dit rapport bevat de voorlopige conclusies van een onderzoek naar het toepassen van digitale middelen in de beheerfase van een tunnel. Ook biedt het een praktische aanpak om tunnelbeheerders te ondersteunen in hun transitie naar datagedreven assetmanagement.

Bekijk document