Warmte-koude opslag, drinkwatervoorziening en de BRO – het belang van ruimtelijke ordening in onze ondergrond

In 2022 heeft het COB-netwerk gewerkt aan een routekaart voor circulaire tunnels. In dit verslag staan de doelen en benodigde activiteiten beschreven, en zijn enkele concrete voorbeelden uitgewerkt.

Met deze checklist kan worden vastgesteld hoe duurzaam een tunnelproject (nieuwbouw of renovatie) is en waar nog kansen liggen. In de huidige versie (jan. 2023) is elke vraag uitgebreid met verdiepingsvragen met onderscheid tussen renovatie, beheer en nieuwbouw.

Nederland wil in 2050 een volledig circulair zijn. Rijkswaterstaat en ProRail willen al in 2030 circulair werken. Wat betekent dat voor tunneltechnische installaties? Het project Expeditie circulaire tunnels is een aanjager van bewustwording, dat tunnels een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan een circulaire economie. Dit template Businesscase maakt onderdeel uit van het document Expeditie circulaire tunnels, dat ook op de kennisbank te vinden is en concrete handvatten biedt voor het oogsten van tunneltechnische onderdelen. Er is een tweede bijbehorende Excel te vinden in de kennisbank; template Oogstkaart.

Nederland wil in 2050 een volledig circulair zijn. Rijkswaterstaat en ProRail willen al in 2030 circulair werken. Wat betekent dat voor tunneltechnische installaties? De Expeditie circulaire tunnels is een aanjager van bewustwording dat tunnels een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan een circulaire economie. Dit document biedt concrete handvatten voor het oogsten van tunneltechnische onderdelen. 

Dit onderzoek ontfermt zich over twee sectoren, namelijk de gebiedsontwikkeling en de agrarische sector. Beiden hebben in hun huidige aard een onhoudbaar karakter. Dit uit zich in beide sectoren door een verhoogde uitstoot van diverse schaadstoffen, maar ook een gevaarlijke geopolitieke afhankelijkheid wat gepaard gaat met lange en inefficiënte ketens. Dit onderzoek staat in het teken van een zoektocht naar oplossingen in biobased bouwen. 

TNO is door Rijkswaterstaat (RWS) gevraagd om onderzoek te doen naar de mogelijke varianten en functies van energieopslagsystemen in tunnels. Er zijn een aantal potentiële toepassingen voor energieopslag in tunnels gedefinieerd en de technische en economische haalbaarheid van zowel deze toepassingen als opslagtechnologieën zijn kwalitatief geanalyseerd. Hieruit is gebleken dat energieopslag op verschillende manieren kan bijdragen aan zowel de energievoorziening van een tunnel als het bredere Nederlandse energiesysteem.