Aanleiding
Om goed te kunnen samenwerken tijdens tunnelrenovatieprojecten is iedereen gebaat bij voldoende basiskennis op een aantal specifieke kennisthema’s. Dit was de aanleiding voor het project Bouw je kennis Tunnelrenovaties, dat zich richt op zowel mensen die nieuw zijn in de tunnelwereld, als op professionals die vaak binnen hun eigen vakgebied gevraagd zijn deel te nemen aan renovatietrajecten. Deze laatste kunnen de gehele context van de renovatie soms minder goed overzien. Er wordt echter wel verwacht dat ze in staat zijn om te overzien wat de belangen zijn, ook van collega’s in andere disciplines.
Doelstelling
Het doel van het project Bouw je kennis Tunnelrenovaties is het verhogen van het kennisniveau van medewerkers in tunnelprojecten en -organisaties. Om dit doel te bereiken is de reeks e-learning modules op bouwjekennis.nl opgesteld. Middels het doorlopen van de e-learning modules doet de deelnemer specifieke basiskennis op in zowel technische als niet-technische werkdisciplines.
Voortgang
Rapport
GereedOplevering twaalf modules
Rapport
GereedOplevering twaalf modules
Toelichting status
De eerste 12 modules zijn gereed en worden al volop gebruikt. Er zijn nu meer dan 200 inschrijvers en meer dan 300 certificaten uitgereikt. Gemiddelde score is 4.4/5 tav tevredenheid, nut en info.
Opgeleverd: Q3 2025
Vooruitblik
De intentie is om in 2026 een aantal modules toe te voegen. Er gaat in ieder geval gewerkt worden aan module(s) die specifiek over spoortunnels gaan. Daarnaast bestaat het plan om de modules te ‘Vervlaamsen’, afhankelijk van de feedback van Vlaamse gebruikers. Ook gaat er ingezet worden op samenwerking met al bestaande leeractiviteiten bij participanten (zoals het combineren van leeromgevingen). Samenvattend wordt Bouwjekennis verder uitgebouwd en breder bekend gemaakt.
Bouw je kennis Tunnelrenovaties richt zicht op betrokkenen bij tenders, renovaties of onderhoud in bijvoorbeeld projectteams, ingenieursbureaus, aannemers of management. En dan primair op de professionals die vanwege hun eigen vakgebied gevraagd zijn hun bijdrage te leveren, maar niet noodzakelijkerwijze ook de complexiteit van een tunnelproject overzien. Bijvoorbeeld een startende technisch adviseur. Hij heeft voldoende kennis en kunde op het gebied van installaties, maar beschikt niet over basiskennis ten aanzien van omgevingsprocessen.
Secundair kan Bouw je kennis Tunnelrenovaties ook ingezet worden om mensen die niet dagdagelijks betrokken bij het project, maar vanuit hun professie wel te maken krijgen met tunnels en tunnelprojecten. Deze doelgroep zou geholpen kunnen worden met enige basiskennis zonder dat er van hen verwacht hoeft te worden de materie te doorgronden. Bijvoorbeeld aan management en beleidsmedewerkers.
Bouw je kennis Tunnelrenovaties biedt ook een toegangspoort voor verdere persoonlijke ontwikkeling. Na het doorlopen van de modules zijn deelnemers bekend met de basis en kunnen bepalen waarin ze zich verder willen ontwikkelen.
Deelprojecten
In het nieuwe tunnelprogramma zullen alle e-learning modules continu worden verbeterd. Ook starten er nieuwe deelprojecten:
- Roadshow Bouw je kennis
Aansluiten bij de leeromgeving van onze participanten en de instroom van jongeren stimuleren. - Deelproject module Railtunnels
Hiervoor gaan we praktijkcasussen verzamelen bij het Railcenter en deze worden vervolgens uitgewerkt en omgezet naar een nieuwe module volgens het huidige format. - Deelproject Vervlaamsen
De huidige e-learning modules zijn ontwikkeld op basis van de Nederlandse standaarden en werkwijzers. Hoewel de kennis algemeen is, is het toch niet eenvoudig toe te passen in Vlaamse tunnelorganisaties. Dat gaat deels om taalgebruik, cultuur, werkprocessen, andere regelgeving en uitgangspunten. Daarom zal in dit project een inventarisatie van de verschillen worden gemaakt en die worden vertaald in aanpassingen van de bestaande modules, of oplevering van een extra e-learning module voor Vlaamse tunnelorganisaties. - Deelproject Modelleren
Resultaten
Modules 1 tot en met 4 zijn gelanceerd tijdens het COB-congres op 31 maart 2025. De overige modules zijn gelanceerd op 30 september 2025. Bouw je kennis Tunnelrenovaties is volop in ontwikkeling, in samenspraak met mensen uit de praktijk, IT-specialisten en onderwijskundigen. Als eerste is module 5 (Renovatiemethoden) ontwikkeld, deze module dient als voorbeeld en inspiratie voor de overige modules.
De modules in het kort
Module 1 Introductie in tunnels
Doel: Een gelijkvormig beeld vormen van tunnels, introductie van een algemeen beeld, introductie van een aantal begrippen. Aandachtspunten zijn onder meer het belang van tunnels en de rol van de tunnel in de mobiliteit.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 2 Tunnelveiligheid
Doel: Introductie in tunnelveiligheid als onderdeel van integrale veiligheid. Aandachtspunt is onder meer zelfredzaamheid.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 3 Arbeidsveiligheid in tunnels
Doel: Introductie in arbeidsveiligheid in relatie tot werken in een tunnelomgeving. Aandachtspunten zijn onder meer de Arbowet, specifieke risico’s voor werken in en om de tunnel, waarop moet je letten bij het schrijven van contacten, BTO-keuzes en belang van een veiligheidsplan.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 4 Renoveren kun je leren
Doel: Betrokkenen inzicht geven in specifieke kenmerken van een tunnelrenovatie. Aandachtpunten zijn onder meer de verschillen tussen renoveren en nieuwbouw, aspecten als planning en betrouwbaar afsluiten, druk op veiligheid, beschikbaarheid van vakbekwame mensen.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 5 Renovatiemethoden
Doel: Inzicht geven in het werk dat bij een renovatie gedaan moet worden en op welke manier dat zou kunnen. Aandachtspunten zijn onder meer de afwegingen om te komen tot een passende ombouw en hoe dan verder en welke renovatievarianten er zijn.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 6 Duurzaamheid
Doel: Bewust worden van de huidige rol van de tunnel. Hoe duurzaam zijn ze eigenlijk en wat kan ik doen om een duurzame tunnel te realiseren? Aandachtspunten zijn onder meer energieverbruik van tunnels, mogelijke complicaties energietransitie, materiaalverbruik van een tunnel en de tunnel in de omgeving.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 7 Civiele techniek
Doel: Inzicht geven in bouwtechnieken van een tunnel. Aandachtspunten zijn onder meer de raakvlakken tussen tunnel, tunnelinstallaties en gebruik, soorten tunnels, deformatie en bodem.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 8 Tunneltechnische installaties
Doel: Inzicht geven in het aantal installaties, wat ze doen en hoe ze ingezet worden. Aandachtspunten zijn onder meer faaldefinities, hoe te vervangen in een renovatie en raakvlakken met civiel.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 9: Uniformeren en standaardiseren
Doel: Tunnels zijn nu nog divers opgebouwd. Waarom is dat niet handig en wat kan een project daar aan doen? Hoe kan uniformeren helpen problemen als ombouwtijd of schaarste aan arbeidscapaciteit te beperken?
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 10: Verificatie en validatie
Doel: Naast allerlei processen die lopen op aantoonbaarheid (V&V), speelt er ook het nodige op het gebied van testen. Wat is testen en hoe bouwen we dat gestructureerd op? Wat is een FAT, iFAT, SAT, iSAT, SiT-techniek, SIT-operationeel, wat doet het, hoe organiseer je het? Waar speelt het een rol in het traject openstellingvergunning?
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 11: Assetmanagement
Doel: Een tunnel bouwen of renoveren is één ding, maar hoe kan je hem vervolgens onderhouden? Wat kan een realisatieproject doen om de instandhouding te verbeteren? Aandachtspunten in deze module zijn onder meer areaalgegevens, weten wat je nodig hebt voor beheerders, levencyclusdenken.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Module 12: Fysieke omgeving en stakeholders
Doel: Het renoveren van een tunnel heeft consequenties voor de omgeving. Los van vergunningen en bevoegde gezagen, zijn er ook veel gebruikers van de tunnel die last gaan krijgen van een afsluiting. Welke zaken spelen er zoal en hoe gaat een project daarmee om? Wie zijn de stakeholders en wat zijn hun belangen? Maar ook omgeving en omgevingsmanagement en verkeer en mobiliteit komen aan de orde.
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Deelnemers
COB
DELFT
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
hbl communicatie
L&D Talents
UTRECHT
Rijkswaterstaat GPO
UTRECHT
Rijkswaterstaat Zuid-Holland
ROTTERDAM
Arjan Tromp
Coordinator
Ashna Bainathsah
Lid
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Elles Kruip
Lid kernteam
Hans Janssens
Lid kernteam
Johan Naber
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Ketrin Yilmaz
Adviseur
Projectparticipatie
Organisatie details
Meer weten of deelnemen?
De projectleider is Johan Naber. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met caro.rietman@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.